على محمدى خراسانى
306
شرح مكاسب (فارسى)
حقيقتا مؤثر در اباحه مىباشد همان اذن و رضاى ولىّ است . البته اعتماد به بيع و شراء صبى هم با همان شروط مذكور در كلام كاشف الغطاء است [ مميّز بودن و جلوس در مقام ولىّ يا معامله على رؤوس الاشهاد . ] : قوله : كما يعتمد : تنظير : در ما نحن فيه اعتماد كردن بر قول صبّى ، همانند اعتماد بر فعل صبّى در دو باب ديگر است : يكى باب بازكردن درب منزل و اذن دخول دادن به شخصى كه پشت درب است . و يكى هم ايصال هديه و رساندن آن به مهدى اليه ، كه در هر دو مىتوان به كار بچّهء مميّز اعتماد كرد ، البته مشروط بر اينكه : امارات و نشانههاى صدق گفتار صبى براى ما آشكار شود . : قوله : بل : بلكه در ما نحن فيه به قول صبى اعتماد كردن به مراتب و از جهاتى از اعتماد به ايصال صبى در باب هديه اولى است : [ 1 - ايصال هديه سبب تملّك مهدى اليه مىگردد ولى معاملهء صبى سبب اباحهء تنها است . 2 - هديه مخصوص اشياء يسير نيست ، اشياء خطير را هم شامل است ولى معاملهء صبى مخصوص اشياء كمارزش است و اينجا اباحه مىآورد . 3 - هديه عوض ندارد ولى معامله صبى عوض دارد : در معامله امارات ظنيّه بر اذن ولىّ واضحتر از هديه است . و . . . پس اگر ايصال صحيح است بايد معامله به طريق اولى صحيح باشد يعنى موجب اباحه شود . ] : قوله : و قد استند : علّامه هم در تذكره براى جواز ايصال هديه و اذن دخول به تسامح سلف استناد كرده و اينها را تجويز كرده است . ما نحن فيه هم با چهار امرى كه رديف كرديم همين تعليل را دارد ، پس بايد جايز باشد .